کتاب “گربه سازگار: کتاب کار“ فیلیپ س. کندالو کریستینا هتکه

The Coping Cat Workbook

• نام کتاب: گربه سازگار (کتاب کار)
• نویسندگان: فیلیپ س. کندال (Philip C. Kendall)، کریستینا هتکه (Kristina Hedtke)
• مترجمان فارسی: دکتر پرویز مولوی، دکتر زهرا شهریور
• ناشر فارسی: انتشارات ارجمند
• شابک: ‎978-600-200-4338
• سال انتشار: 1404

کتاب “گربه سازگار“ یکی از شناخته‌شده‌ترین و مؤثرترین کتاب‌های کار درمان شناختی–رفتاری (CBT) برای کودکان مبتلا به اضطراب است.
این کتاب به‌صورت گام‌به‌گام طراحی شده تا کودکان (معمولاً بین ۷ تا ۱۳ سال) یاد بگیرند چگونه با موقعیت‌های اضطراب‌زا روبه‌رو شوند، افکار منفی خود را شناسایی کنند، و با احساساتشان سازگارانه برخورد کنند.
نویسندگان کتاب با تکیه بر پژوهش‌های گسترده‌ی دانشگاهی و تجربه‌های بالینی، برنامه‌ای عملی برای آموزش مهارت‌های مقابله‌ای (Coping Skills) به کودکان ارائه کرده‌اند؛ مهارت‌هایی که در کاهش اضطراب، افزایش اعتماد به نفس، و بهبود عملکرد اجتماعی آن‌ها مؤثر است.

“گربه سازگار” به کودکان می‌آموزد که:

• اضطراب را به‌عنوان احساسی طبیعی بشناسند؛
• یاد بگیرند چگونه در موقعیت‌های نگران‌کننده آرام بمانند؛
• افکار منفی و غیرواقعی خود را شناسایی و اصلاح کنند؛
• با تمرین و مواجهه تدریجی، شجاعت و احساس کنترل بیشتری بر موقعیت‌ها پیدا کنند.

کتاب به‌صورت کتاب کار (Workbook) طراحی شده است و معمولاً همراه با نسخه‌ی درمانگر (Coping Cat Therapist Manual) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
محتوای کتاب در قالب جلسات آموزشی، تمرین‌های گام‌به‌گام، و فعالیت‌های تصویری تنظیم شده است.
بخش‌های اصلی کتاب:

1. شناخت احساسات و افکار
   • آموزش به کودک برای شناسایی نشانه‌های اضطراب در بدن (مثل تپش قلب، لرزش، یا نگرانی).
   • تمرین‌های شناسایی «افکار ترسناک» و تفکیک آن‌ها از واقعیت.
2. یادگیری مهارت‌های آرام‌سازی
   • آموزش تکنیک‌های آرام‌سازی (نفس عمیق، ریلکسیشن عضلانی، تجسم مثبت).
   • تمرین‌های تصویری و ساده برای کودکان.
3. درک ارتباط بین افکار، احساسات و رفتار
   • معرفی مدل “سه‌گانه شناختی” (Cognitive Triangle) به زبان کودکانه.
   • تمرین‌های تشخیص اینکه چگونه افکار بر احساس و رفتار اثر می‌گذارند.
4. مواجهه با موقعیت‌های اضطراب‌زا
   • طراحی پلکان مواجهه تدریجی (Fear Ladder) برای غلبه بر ترس‌ها.
   • تشویق کودک به مواجهه واقعی با موقعیت‌ها با حمایت والد و درمانگر.
5. ارزیابی پیشرفت و تشویق
   • مرور موفقیت‌ها، ثبت تجربه‌ها و ارائه‌ی پاداش‌های انگیزشی.
   • تقویت حس توانمندی و استقلال در کودک.

• درمان شناختی–رفتاری (CBT): چارچوب اصلی کتاب برای آموزش مهارت‌های مقابله‌ای به کودک.
• گربه سازگار (Coping Cat): نماد کودک شجاع و خردمند که می‌آموزد چگونه با ترس‌ها و اضطراب‌هایش روبه‌رو شود.
• افکار منفی خودکار: باورها یا جملات درونی که اضطراب را تقویت می‌کنند.
• مواجهه تدریجی (Exposure): فرایند روبه‌رو شدن گام‌به‌گام با موقعیت‌های اضطراب‌زا برای کاهش حساسیت و افزایش اعتمادبه‌نفس.
• نظام پاداش‌دهی: تشویق کودک برای تمرین و تلاش در مسیر درمان.

“وقتی احساس ترس داری، به یاد بیاور که هر کسی گاهی می‌ترسد. اما می‌توانی مثل گربه سازگار، آرام بمانی، فکر کنی، و کاری کنی که به تو کمک کند احساس بهتری داشته باشی.”
در این چند جمله‌ی کوتاه، جوهره‌ی پیام کتاب نهفته است: احساس ترس یا اضطراب چیز بدی نیست، بلکه فرصتی برای شناخت خود و رشد شجاعت درونی است.
کتاب “گربه سازگار” با زبانی ساده، صمیمی و پر از تشویق، کودک را به گفت‌وگویی درونی دعوت می‌کند. به او یاد می‌دهد که ترس را دشمن خود نداند، بلکه آن را درک کند و مدیریت بیاموزد. در هر فصل، داستان‌ها و تمرین‌هایی وجود دارد که کودک را در موقعیت‌های روزمره – مانند رفتن به مدرسه، صحبت در جمع، امتحان دادن یا جدا شدن از والدین – قرار می‌دهد و قدم‌به‌قدم راه‌های کنار آمدن با اضطراب را تمرین می‌کند.
در یکی از بخش‌های تمرینی، از کودک خواسته می‌شود چهره‌ی “گربه سازگار” را بکشد؛ گربه‌ای که با چشمانی آرام و لبخندی کوچک، به او یادآوری می‌کند که می‌تواند احساساتش را بشناسد، به خودش اعتماد کند و به آرامی پیش برود.
در جای دیگری، کودک با “پله‌های شجاعت” آشنا می‌شود – جدولی ساده که او را تشویق می‌کند از کارهای آسان‌تر شروع کند و به‌تدریج با موقعیت‌هایی که ترسناک‌ترند روبه‌رو شود. هر بار که موفق می‌شود، می‌تواند ستاره یا برچسبی به خودش بدهد؛ همین پاداش‌های کوچک، حس موفقیت و کنترل درونی را در او تقویت می‌کند.
نویسندگان با نثری دل‌گرم‌کننده و زبان تصویری، کاری می‌کنند که حتی مفاهیم پیچیده‌ی روان‌شناسی، مثل “افکار خودکار” یا “مدیریت هیجان”، برای کودک قابل لمس و لذت‌بخش شوند.
خواندن هر صفحه از این کتاب، شبیه گفت‌وگویی آرام میان یک دوست مهربان و کودکی است که در مسیر یادگیری شجاعت قدم برمی‌دارد.
در نهایت، کتاب “گربه سازگار” نه‌تنها اضطراب را کاهش می‌دهد، بلکه بذر اعتماد به‌نفس، خودآگاهی و احساس توانمندی را در ذهن و دل کودک می‌کارد — هدیه‌ای که تا بزرگسالی همراه او باقی می‌ماند.

فیلیپ س. کندالPhilip C. Kendall – Temple University Profile روان‌شناس بالینی، استاد برجسته دانشگاه تمپل (Temple University) در ایالات متحده و از پیشگامان حوزه‌ی درمان شناختی–رفتاری اضطراب کودکان (CBT for Child Anxiety) است.
کندال با طراحی برنامه‌ی علمی و اثربخش “گربه سازگار” (Coping Cat Program)، یکی از معتبرترین پروتکل‌های درمان اضطراب کودکان را پایه‌گذاری کرد؛ این برنامه اکنون در بیش از ۳۰ کشور جهان به‌عنوان استاندارد طلایی درمان اضطراب کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
آثار علمی او بارها در نشریات معتبر روان‌شناسی مانند Journal of Consulting and Clinical Psychology و Behavior Therapy  منتشر شده است.
کریستینا هتکه (Kristina Hedtke)
کریستینا هتکهKristina Hedtke – ResearchGate Profile  روان‌شناس و درمانگر کودک با تخصص در آموزش مهارت‌های مقابله‌ای و برنامه‌ریزی درمان‌های شناختی–رفتاری برای کودکان و نوجوانان است.
او در تدوین نسخه‌های آموزشی و کاربردی برنامه‌ی Coping Cat  با فیلیپ س. کندال همکاری داشته و در پروژه‌های بالینی مرتبط با درمان اضطراب کودکان نقش فعالی ایفا کرده است.
هتکه سال‌ها در مراکز درمانی و آموزشی ایالات متحده به عنوان درمانگر و مدرس کارگاه‌های مهارت‌آموزی فعالیت داشته و تمرکز اصلی او بر توانمندسازی کودکان در مدیریت اضطراب، افزایش اعتمادبه‌نفس و ارتقای سلامت هیجانی است.

دکتر پرویز مولوی و دکتر زهرا شهریور، دو روان‌شناس بالینی و مترجم برجسته در حوزه روان‌درمانی کودک هستند.
آن‌ها با دقت علمی و زبان ساده، محتوای تخصصی کتاب را به‌گونه‌ای ترجمه کرده‌اند که برای کودکان، والدین و درمانگران ایرانی قابل فهم و کاربردی باشد.

• کودکان ۷ تا ۱۳ سال مبتلا به اضطراب، نگرانی یا ترس‌های خاص
• والدینی که می‌خواهند از اضطراب فرزندشان حمایت مؤثر کنند
• روان‌شناسان و درمانگران کودک
• مشاوران مدارس و مربیان مهارت‌های زندگی

• مبتنی بر پژوهش‌های علمی معتبر در زمینه اضطراب کودکان
• شامل تمرین‌ها و فعالیت‌های جذاب و کودک‌محور
• زبان ساده، بصری و قابل درک برای کودکان
• ساختار گام‌به‌گام برای درمانگران و والدین
• اثربخشی اثبات‌شده در کاهش اضطراب و افزایش اعتمادبه‌نفس کودکان

1. آیا کتاب “گربه سازگار“ فقط برای کودکان مضطرب است؟
   خیر. هرچند این کتاب به‌طور خاص برای کمک به کودکان مبتلا به اضطراب و نگرانی طراحی شده است، اما محتوای آن می‌تواند برای تمام کودکانی که نیاز به یادگیری مهارت‌های مدیریت احساسات، شجاعت و اعتمادبه‌نفس دارند مفید باشد.
2. آیا کتاب تمرین‌های عملی دارد یا صرفاً نظری است؟
   بله، این اثر به‌طور کامل کتاب کار (Workbook) است و پر از تمرین‌های نوشتنی، نقاشی، موقعیت‌های فرضی، و فعالیت‌های تعاملی برای کودک است.
   در هر جلسه، کودک با انجام تمرین‌ها یاد می‌گیرد چگونه احساسات خود را بشناسد، افکارش را بررسی کند و در موقعیت‌های واقعی از آموخته‌هایش استفاده کند.
3. آیا والدین هم می‌توانند از این کتاب استفاده کنند؟
   قطعاً. والدین می‌توانند با مطالعه‌ی کتاب، درک بهتری از اضطراب کودکان و راه‌های برخورد مؤثر با آن پیدا کنند.
   این کتاب به والدین کمک می‌کند که هنگام ترس یا نگرانی کودک، واکنش حمایتی و همدلانه‌تری نشان دهند.

مشاهده در Goodreads:
The Coping Cat Workbook – Goodreads
در این صفحه می‌توانید امتیاز خوانندگان، نقدهای والدین و درمانگران، و پرسش‌وپاسخ‌های کاربران درباره‌ی کتاب را ببینید.
مشاهده در Amazon:
The Coping Cat Workbook on Amazon
در این لینک، نسخه‌ی اصلی انگلیسی کتاب در قالب چاپی و گاهی نسخه دیجیتال (Kindle) عرضه شده است. همچنین می‌توانید بازخورد کاربران و توضیحات ناشر را مطالعه کنید.
مشاهده در Google Books:
The Coping Cat Workbook – Google Books
این صفحه شامل پیش‌نمایشی از بخش‌هایی از کتاب، مشخصات چاپ، و اطلاعات ناشر اصلی است.
مرکز درمان اضطراب کودکان دانشگاه تمپل (Child Anxiety Program – Temple University):
Temple University – Child Anxiety Research Program (C.A.T. Project)
این سایت رسمی برنامه‌ی پژوهشی پروفسور فیلیپ کندال است که شامل مقالات علمی، ابزارهای درمانی و تازه‌ترین یافته‌ها در زمینه اضطراب کودکان می‌شود.

• راهنمای درمانگر گربه سازگار – فیلیپ س. کندال
• مغز شجاع کودک – دانیل سیگل و تینا پین برایسون
• کودک مضطرب شما – رونالد رپی

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.