از دست ندهید

سير تحليل رفتگي شغلي در افراد

ميلر و اسميت ( ۱۹۹۷ )، جريان تحليل رفتگي را در مراحلي مي دانند كه طي تركيب اين مراحل با يكديگر به آرامي و به صورت غير محسوس، فرد را (بدون اينكه خود آگاه باشد) به اين ورطه مي كشاند، آنان اندوه بارترين نوع فشار رواني شغل را تحليل رفتگي مي دانند و سير را به شرح زير بيان مي كنند:

۱- ماه عسل

در طول اين دوره كار فوق العاده جالب است. فرد داراي انرژي بي پايان و مشتاق و علاقمند است ، شغل براي او دوست داشتني مي باشد و گويا شغل نيز فرد را دوست دارد و همه چيز ممكن به نظر مي رسد.  فرد عقيده دارد كه حرفه وي براي تمام نيازها و آرزوهايش راضي كننده است، همه مشكلات هميشه حل مي شود وي از شغل و همكاران و سازمان لذت مي برد.

Closeup Portrait of a happy female doctor looking at camera

۲- آگاهي و هوشياري

ماه عسل رو به نقصان مي گذارد و مرحله آگاهي نسبت به واقعيات همراه با اينكه چه توقعات و انتظارات غير واقعي در راه وجود داشت، پديد مي آيد و شغل در آن جهتي نيست كه فرد به آن تمايل دارد. همچنين وجود رضايت خاطر در حد نيازهاي فرد نيست و همكاران و سازمان كمتر از حد مورد انتظار هستند. پاداش و شناخت ناكافي است و يك سرخوردگي و نا اميدي رشد مي كند . فرد گيج و مبهوت شده است، بعضي چيزها اشتباه به نظر مي رسد؛ اما نمي توان كاملاً  آن را مشخص كرد و روي آن انگشت گذاشت. در اين مرحله هنوز فرد سخت كار مي كند تا روياهاي وي به واقعيت تبديل شود، اما كار سخت هيچ چيز را تغيير نمي دهد و خستگي، كسلي و نا اميدي شكل مي گيرد. صلاحيت ها و توانايي هاي فرد توسط خود فرد زير سؤال مي رود و اعتماد به نفس به مرور شكل مي يابد.

Exhausted_doctor_corbis_fancy_Fotolia_large

۳- تحليل رفتگي

هنگامي كه تحليل رفتگي شروع مي شود، اشتياق به انجام كار و تلاش براي آن كاهش مي يابد و در عوض خستگي دائمي و تند خويي آغاز مي گردد، الگو هاي خواب و غذا تغيير مي يابد و فرد به دنبال راههايي براي خلاصي از اين وضعيت است كه اين راهها بيشتر ناخوشايند و نامطلوب مي باشد (ازقبيل استفاده از مشروبات الكلي، شركت در ميهماني و قدم زدن هاي بي هدف ). در اين مرحله عدم توانايي در تصميم گيري و ترديد پديد مي آيد و هم راه با آن بهره وري كاهش مي يابد؛ كار روز به ر وز بدتر مي شود و همكاران و سرپرستان توسط فرد به باد انتقاد گرفته مي شوند.

در صورتي كه تحليل رفتگي در اين مرحله از بين نرود، مراحل بعدي آغاز مي شود. فرد شديدا دچار نا اميدي و عصبانيت مي شود. مقصر دانستن او توسط ديگران درباره مشكلات سبب بد بيني ، كناره گيري و انتقاد شديد و آشكار وي از سازمان، سرپرستان و همكاران مي گردد. در اين زمان فرد در بدترين شرايط براي بروز افسردگي، اضطراب و بيماريهاي جسمي قرار مي گيرد.

۴- كامل شدن ميزان تحليل رفتگي

318711-d5e06a25160a47a896b0d5bf0ca768f5
در صورت عدم مداخله افراد ديگر و سازمان تحليل رفتگي به سرعت فرد را به طرف كامل شدن ميزان آن مي كشاند. يأس و نااميدي بر فرد
مسلط مي شود براي رسيدن به پايان اين مرحله سه تا چهار سال زمان لازم است تا در طي آن فرد به طرز خطرناكي به احساس خرد شدن در برابر شكست و از دست رفتن عزت نفس و اعتماد به نفس برسد، تا بدان حد افسرده شود و احساس تنهايي و پوچي بنمايد و زندگي براي او بي معني شود و با بد بيني و احساس بدگماني نسبت به آينده سخن گويد. در اينجاست كه تحليل رفتگي ذهني و جسمي به طور كامل مشاهده مي گردد در اين شرايط خودكشي و يا سكته يا حمله قلبي غير متعارف نيست، در حالي كه در ابتدا فعاليت با آن همه اميد ، انرژي، اشتياق و خوش بيني شروع شده بود.

پديده فونيكس(ققنوس)

انسان همانند ققنوس مي تواند از خاكستر آتش تحليل رفتگي برخيزد، اما اين امر نياز به استراحت و آرامش دارد. بايد از بردن كار به منزل خودداري نمود، زيرا در آنجا كار به درستي نمي تواند انجام گيرد و فقط احساس گناه ناشي از كم كاري پديد مي آيد. براي رهايي از تحليل رفتگي، انتظارات از  شغل بايد بر مبناي واقع گرايي باشد و اهداف و اميال نيز در اين جهت سامان داده شود. سازگاري با اهداف و آمال بايد توسط خود فرد صورت گيرد و او آ نها را بعنوان واقعيت ها قبول نمايد. اموري را كه افراد مطمئن و با صلاحيت از او مي خواهند بعنوان دستورالعمل مطمئني براي جلوگيري از روند ناكامي و تحليل رفتگي انجام دهد. موضوع آخر در اين مورد ، ايجاد تعادل در زندگي ، ارتباط صميمانه تر با فاميل و ديگر افراد مورد علاقه و دوستان، انجام فعاليت هاي اجتماعي و تفريحي است. در ساعات غير كاري نيز فرد نبايد به مسائل شغلي خود بينديشد و بايستي حتي الامكان از شغل خود جدا شود، تا كار بر روي عزت نفس واعتماد به نفس او تأثير نداشته باشد.

منبع:

صادقي بروجردي، سعيد، ( ۱۳۸۲ )، بررسي ارتباط بين عوامل فشارزاي شغلي با سلامت رواني -جسمي و تحليل رفتگي شغلي اعضاي هيأت علمي تربيت بدني و علوم ورزشي دانشگاههاي دولتي كشور؛ رساله دكتري، دانشكده تربيت بدني دانشگاه تربيت معلم تهران.

 

 

 

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*