از دست ندهید

مراحل رشد اخلاقی لارنس کلبرگ

Lawrence-Kohlberg

كلبرگ معتقد بود كه درك اخلاقي توسط همان عواملي ايجاد مي شود كه پياژه تصور مي كرد براي رشد شناختي اهميت دارند:

 (۱) دست و پنجه نرم كردن با مسايل اخلاقي و توجه كردن به نقاط ضعف در استدلال فعلي خويش، و

(۲) پيشرفت در درك ديدگاه ديگران، كه به افراد امكان مي دهد تا تضادهاي اخلاقي را به صورت موثرتري حل و فصل كنند.

مراحل رشد اخلاقی لارنس کلبرگ

سطح پيش عرفي،(preconventional level)

اصول اخلاقي به صورت بيروني كنترل مي شوند. مانند مرحله دگر مختار پياژه، كودكان مقررات صاحبان قدرت را مي پذيرند و اعمال را به وسيله پيامدهاي آنها ارزيابي مي كنند. رفتارهايي كه به تنبيه منجر مي شوند، بد و آنهايي كه به پاداش ها مي انجامند، خوب در نظر گرفته مي شوند.

مرحله ۱: جهت گيري تنبيه و اطاعت: در اين مرحله، كودكان به سختي مي توانند دو نقطه نظر را در يك مسئله اخلاقي در نظر بگيرند. در نتيجه، آنها مقاصد افراد را ناديده گرفته و در عوض، به عنوان دلايلي براي رفتار كردن به صورت اخلاقي، روي ترس از صاحبان قدرت و اجتناب از تنبيه تمركز مي كنند.

پيامد ها مانند دستگير شدن يا تعقيب شدن: اگر بگذاريد همسرتان بميرد، به خاطر خرج نكردن پول براي كمك به او سرزنش خواهيد شد و از شما و دارو ساز به خاطر مرگ همسرتان تحقيق خواهد شد.

مرحله ۲: جهت گيري هدف وسيله اي: كودكان آگاه مي شوند كه افراد مي توانند در مورد يك مسئله اخلاقي ديدگاه هاي مختلفي داشته باشند ولي در ابتدا اين آگاهي بسيار عيني است.

آنها عمل درست را ناشي از نفع شخصي خودشان مي دانند و مقابله به مثل را به صورت لطف برابر درك مي كنند: ((تو اين كار را براي من بكن و من آن را براي تو خواهم كرد)). (زندگي خود را بيش از آنكه ارزش داشته باشد به خطر مي اندازد با دزدي ….

piaget-s-theory-moral-development_786b1c1707ac7ece

سطح عرفي، (conventional level)

 افراد در سطح عرفي كماكان اطاعت از مقررات اجتماعي را مهم مي دانند ولي نه به دلايل نفع شخصي. آنها معتقدند كه حفظ كردن نظام اجتماعي موجود، روابط مثبت و نظم اجتماعي را تضمين مي كند.

مرحله ۳:(اوايل يا اواسط نوجواني) جهت گيري ((پسرخوب- دختر خوب)) يا اصول اخلاقي همكاري بين فردي: ميل به اطاعت كردن از مقررات به خاطر اينكه به هماهنگي اجتماعي كمك مي كند.

افراد در مرحله ۳ مي خواهند با ((آدم خوب)) بودن يعني، قابل اعتماد، وفادار، مودب، ياري گر، و دوست داشتني بودن- محبت و تأييد دوستان و خويشاوندان را حفظ كنند. توانايي در نظر گرفتن رابطه دو نفر از ديدگاه يك مشاهده گر بيروني بي طرف، به اين رويكرد تازه به اصول اخلاقي، كمك مي كند.

در اين مرحله، فرد مقابله به مثل ايده آل را درك مي كند.

طرفداري از دزدي: اگر دارو را بدزدي، هيچ كس فكر نخواهد كرد كه شما آدم بدي هستيد، ولي اگر اين كار را نكنيد، خانواده شما تصور خواهد كرد كه شوهر سنگدلي هستيد.

مخالفت با دزدي: فقط اين دارو ساز نيست كه شما را  مجرم خواهد دانست، بلكه هركسي همين برداشت را از شما خواهد داشت…. و از اينكه موجب بي آبرويي خانواده و خودتان شده ايد، احساس بدي خواهيد داشت.

مرحله ۴: جهت گيري حفظ كردن نظم اجتماعي: (در نوجواني) در اين مرحله فرد ديدگاه بزرگتري را به حساب مي آورد- ديدگاه قوانين اجتماعي. گزينه هاي اخلاقي، ديگر به روابط نزديك با ديگران وابسته نيستند.مقررات بايد به صورت يكسان در مورد همه اجرا شوند و هر عضو جامعه وظيفه دارد كه از آنها اطاعت كند.هرگز نبايد از قوانين سرپيچي كرد زيرا آنها براي تضمين نظم اجتماعي و روابط ياري گرانه بين افراد ضروري هستند.

طرفداري از دزدي: ((هينز وظيفه دارد كه همسرش را از مرگ نجات دهد؛ اين عهدي است كه او هنگام ازدواج بسته است. اما دزدي كردن غلط است، بنابراين او بايد اين دارو را بااين فكر بگيرد كه بعداً پول آن را به داروساز بپردازد و مجازات نقص كردن قانون را بپذيرد)).

مخالفت با دزدي: ((حتي اگر همسر هينز در حال مرگ باشد، باز هم او وظيفه دارد كه به عنوان يك شهروند از قانون تبعيت كند…  اگر همه شروع به قانون شكني كنند، تمدني وجود نخواهد داشت، بلكه فقط بايد شاهد جرم و خشونت بود)).

ls_medium

سطح پس عرفي يا اخلاقي (postconventional level)

افراد در سطح پس  عرفي  از حمايت بي چون و چراي مقررات و قوانين جامعه خود فراتر مي روند. آنها اصول اخلاقي را برحسب اصول و ارزش هاي انتزاعي كه در مورد تمام موقعيت ها و  جوامع به اجرا گذاشته مي شوند، تعريف مي كنند.

مرحله ۵ جهت گيري قرارداد اجتماعي: قوانين و مقررات را به صورت وسايل انعطاف پذيري براي پيشبرد اهداف انسان در نظر مي گيرند. براي تعبير كردن و تغيير دادن قانون بر روش هاي عادلانه تأكيد مي كنند. در صورتي كه قوانين با حقوق فرد و تمايلات اكثريت هماهنگ باشند، هركسي به خاطر جهت گيري قراداد اجتماعي از آنها تبعيت مي كند- يعني، مشاركت آزاد و مشتاقانه در نظام به خاطر اينكه رفاه بيشتري را براي مردم به بار مي آورد.

طرفداري از دزدي: گرچه عليه دزدي قانوني وجود دارد، اما اين قانون به معني نقض كردن حق زندگي فرد نيست.(فقط بايد مورد تجديد نظر قرار گيرد تا حق زندگي مردم به حساب آورده شود).

مرحله ۶جهت گيري اصول اخلاقي همگاني: در اين مرحله آخر، عمل درست به  وسيله اصول اخلاقي خود برگزيده وجدان تعريف مي شود كه براي همه افراد، صرف نظر از قانون و توافق اجتماعي ، معتبر هستند. اين ارزش ها انتزاعي هستند، نه مقررات اخلاقي عيني.

معمولاً اين اصول را براي همه انسان ها به طور برابر قابل اجرا مي دانند و معتقدند كه ارزش و شرافت هر فردي بايد محترم شمرده شوند.

طرفداري از دزدي: ((ارزش قايل شدن براي ماديات فراتر از خود زندگي، معني ندارد. افراد مي توانند بدون اينكه اصلاً اموال شخصي داشته باشند، باهم زندگي كنند. محترم شمردن زندگي و شخصيت انسان، اصلي مسلم است و بنابراين، افراد متقابلاً وظيفه دارند كه يكديگر را از مرگ نجات دهند)).

منبع:

 کتاب روانشناسی رشد لورابرک

new1

پرسشنامه اخلاق اداری کارکنان

 

e90dbdc5dfe9f886b1dd2f1c12811cbc

دانلود رایگان آزمون استدلال اخلاقی رست

82-15350


پرسشنامه خصوصیات اخلاقی وودورث

keyghan_burns_chris_labadie_photography30301

مقیاس رشد اخلاقی کودکان، نوجوانان و جوانان

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*